TƯƠNG LAI CỦA MỘT MỨC GIÁ CÁCH MẠNG (PHẦN 5)
Bộ não chúng ta dường như được lập trình để cưỡng lại lãng phí. Chúng ta quan tâm bảo vệ từng hậu duệ của mình, chúng ta áy náy với một món đồ chơi không thích hoặc thức ăn không dùng hết.
Các bạn đang xem tóm tắt cuốn sách "MIỄN PHÍ - TƯƠNG LAI CỦA MỘT MỨC GIÁ CÁCH MẠNG".
Nội dung chính (Phần 5)
(ĐÔI KHI) LÃNG PHÍ LÀ HAY
Khi tự nhiên phung phí sự sống
Bộ não chúng ta dường như được lập trình để cưỡng lại lãng
phí. Chúng ta quan tâm bảo vệ từng hậu duệ của mình, chúng ta áy náy với một
món đồ chơi không thích hoặc thức ăn không dùng hết.
Tuy nhiên, phần còn lại của tự nhiên không như vậy. Một con
cá ngừ đại dương có thể phát tán mười triệu trứng đã thụ tinh trong mùa đẻ
trứng, có lẽ chỉ mười con sống đến lúc trưởng thành. Một triệu con chết mới có
một con sống. Thiên nhiên phí phạm sự sống để có cuộc sống tốt hơn. Nguyên nhân
tự nhiên lãng phí như vậy là vì chiến lược tàn sát là cách tốt nhất để làm điều
mà các nhà toán học gọi là “khảo sát toàn bộ không gian tiềm năng”. Đó là cách
chấp nhận lãng phí. Vứt đi quá nhiều có vẻ không hay, thậm chí quái lạ, nhưng
đó là cách thích hợp để tận dụng sự thừa thãi.
Video về mèo cũng có chỗ của nó
Người ta thường kêu ca rằng Youtube không phải là mối đe dọa
đối với truyền hình vì trên đó toàn những thứ “rác rưởi”. Rác rưởi hay không là
trong con mắt của người xem. Tất cả các đoạn phim ngẫu nhiên trên Youtube chính
là các hạt của hoa bồ công anh bay trong không gian và tìm kiếm một mảnh đất
màu mỡ để đáp xuống. Theo cách nhìn đó, chúng ta đang “phung phí video” để tìm
ra đoạn video tốt hơn, khám phá cái không gian tiềm tàng trong phim ảnh. Điều
này dẫn đến sự khác biệt giữa lối tư duy về thừa thãi và khan hiếm.
Quản lý sự khan hiếm
Mô hình Youtube là hoàn toàn miễn phí, nhưng nó không làm ra
tiền. Huhu thì cho xem miễn phí và bạn phải trả giá theo cách cổ điển khi xem
các đoạn quảng cáo, dù bạn muốn hay không. Tuy nhiên, nó lại tạo ra doanh thu
khá. Hai trường hợp này minh họa sự đối đầu giữa các mô hình miễn phí thực sự
trăm phần trăm, nhưng chút khan hiếm giả tạo lại là cách làm ra tiền tốt nhất.
THẾ GIỚI MIỄN PHÍ
Trung Quốc là chốn miễn phí tung hoành
Trung Quốc là nơi vấn đề vi phạm tác quyền thắng thế. Hàng
năm qua, các cuộc truy quét thiếu nhiệt tình dưới sức ép ngoại giao của phương
Tây không có một ảnh hưởng nào rõ rệt đối với những người bán hàng trên phố hay
một số trang web. Ở Trung Quốc, bạn có thể có được hầu hết những thứ mình muốn
mà chẳng mất tiền.
Thay vì chống lại nạn vi phạm tác quyền, thế hệ nhạc sĩ mới
của Trung Quốc chấp nhận nó, vi phạm tác quyền là hình thức tiếp thị miễn phí,
nhờ nó mà họ nổi tiếng và họ chuyển sự nổi tiếng thành tiền thế nào tùy ý. Sản
phẩm vi phạm tác quyền ước tính chiếm đến 95% mức tiêu thụ ở Trung Quốc.
Nền kinh tế của nước hoa Chanel nhái
Hàng nhái và vô số đồ công nghệ giả liệu nhan nhản trong các
cửa hàng, đường phố Trung Quốc. Như vậy, quyền sở hữu trí tuệ được miễn phí,
bạn chỉ phải trả tiền (rất rẻ) cho các nguyên tử vật chất. Gốc rễ và hậu quả
của việc vi phạm tác quyền lại sâu sắc hơn vẻ bề ngoài. Cái túi Gucci nhái vẫn
thể hiện như một túi Gucci thật và nó hiện diện khắp nơi. Hệ quả có hai mặt:
“tác động thay thế” - tiêu cực và “tác động kích thích” - tích cực. Người tiêu
dùng hiểu rõ sự khác biệt giữa hàng thật và hàng nhái, và sẽ chọn hàng thật khi
họ đủ tiền. Một phụ nữ trẻ nhận định: “Nếu bạn mặc thật nhiều hàng nhái hoặc có
nhiều túi xách hàng giả, những người bạn của bạn sẽ biết, do đó bạn chẳng lừa
được ai cả. Thế thì mua hàng thật còn hơn”.
Vi phạm tác quyền không hủy diệt thị trường, nó kích thích
thị trường bùng nổ phục vụ làn sóng người tiêu dùng trung lưu đang xuất hiện.
Hai sản phẩm, thật và giả, đơn giản là nhằm vào các phân khúc thị trường khác
nhau.
Quyền lực của những người bán rong Brazil
Giống như ở Trung Quốc, trên các đường phố Brazil , những người bán hàng rong
giới thiệu những đĩa CD không phải là hàng chính thức của một hãng đĩa nổi
tiếng nào mà là những sản phẩm do nhóm họ sản xuất, tuy nhiên, lại hợp pháp.
Khi có buổi biểu diễn của một ca sĩ hoặc ban nhạc nổi tiếng
nào đó đến địa phương, thì những người bán hàng rong là nhóm tiền trạm, tiếp
thị, tổ chức, quảng cáo đầu tiên. Họ ghi hình, sản xuất đĩa CD, DVD bán ngay
tại chỗ. Chín mươi phần trăm số ban nhạc không có hợp đồng ghi âm và cũng không
đầu quân cho nhãn đĩa nào cả, họ không cần điều đó. Cho người khác nhạc của
mình miễn phí tạo ra một ngành kinh doanh lớn đến mức mô hình thu phí không thể
nào đạt được.
Hết phần 5. Qúy đọc giả theo dõi phần cuối vào 17h05 ngày mai 4/12.
