Dự án đường sắt đô thị: Quan trọng nhưng phức tạp bội phần

(18/1/2014) Ông Trần Văn Lục, Giám đốc Ban quản lý dự án đường sắt (Cục Đường sắt Việt Nam, Bộ Giao Thông vận tải) cho biết, theo phê duyệt Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 tầm nhìn 2050, hệ thống đường sắt đô thị sẽ bao gồm 8 tuyến chính đóng vai trò quan trọng trong hệ thống vận tải hành khách công cộng tốc độ cao, khối lượng lớn với các ưu thế lớn như gắn kết giao thông liên vùng, giảm ùn tắc giao thông...

CôngThương - Tại thời điểm này, đường sắt trong tổng thể Quy hoạch đô thị nằm ở phần rìa, không có nhiều đóng góp cho việc vận chuyển hành khách và giao thông nội đô. Quá trình mở rộng đô thị, đô thị hóa mạnh mẽ thời gian gần đây, đặc biệt là từ những năm 2000 đến nay đã làm biến đổi mạnh quy mô và cấu trúc đô thị. Nhằm cân đối giữa phát triển đô thị và phát triển giao thông, chúng ta cần có mạng lưới giao thông phát triển hơn nữa nhằm tránh ùn tắc.


Ông Trần Văn Lục, Giám đốc Ban quản lý dự án đường sắt (Cục Đường sắt Việt Nam, Bộ Giao Thông vận tải).

Đường sắt đô thị đóng vai trò quyết định trong việc phát triển vận tải hành khách công cộng nhằm hạn chế phương tiện giao thông cá nhân, góp phần bảo đảm trật tự, an toàn giao thông tại các thành phố lớn. Theo ông Trần Văn Lục, dự án đường sắt Cát Linh - Hà Đông, 1 trong 8 tuyến đường sắt đô thị của Hà Nội, là công trình rất có ý nghĩa đối với Thủ đô.

Dự án với chiều dài trên 13 km, có tổng mức đầu tư 8.770 tỷ đồng (tương đương 553 triệu USD). Trong đó, nguồn vốn vay của Trung Quốc 419 triệu USD, còn lại là vốn đối ứng của Việt Nam. Toàn tuyến có 12 nhà ga, từ Cát Linh đến bến xe Yên Nghĩa, Hà Đông. Đây là tuyến đường sắt đôi, khổ 1435 mm, tốc độ tối đa 80 km/giờ, thời gian chạy tàu hết 23,63 phút mỗi lượt, lưu lượng vận chuyển tối đa 57.000 người mỗi giờ, tương đương hơn một triệu người mỗi ngày.

Dự án đường sắt đô thị Hà Nội, Cát Linh - Hà Đông tuy được triển khai sớm và đã thực hiện được nhiều khối lượng công việc, nhưng đến nay dự án chậm 1 năm so với tiến độ ban đầu. Có cả những nguyên nhân chủ quan và khách quan gây nên sự chậm trễ này, qua tìm hiểu ta thấy có mấy nguyên nhân chính như sau: Đó là, dự án đường sắt đô thị không giống như những dự án giao thông bình thường, mức độ phức tạp của loại hình này gấp 5 lần dự án giao thông nhóm A thông thường.

Một yếu tố khách quan nữa là trước đây chưa hề có dự án đường sắt nói riêng và dự án giao thông nói chung thực hiện theo cơ chế tổng thầu EPC. Dự án đường sắt đô  thị Cát Linh - Hà Đông là dự án đầu tiên trong lĩnh vực giao thông thực hiện theo cơ chế này. Chính vì vậy, ngay cả những thông tư hướng dẫn về các qui trình thực hiện các khâu công việc đôi khi còn sơ sài khiến ngành giao thông và đơn vị quản lý dự án lúng túng và gặp nhiều khó khăn trong quá trình triển khai. Đơn cử như công tác phê duyệt hồ sơ thiết kế các bước, kiểm định, đăng kiểm công trình khi hoàn thiện.

Dự án đường sắt đô thị khi nghe tên gọi ta cũng hình dung được một phần việc khá phức tạp trong quá trình thực hiện dự án đó là giải phóng mặt bằng, và để đáp ứng yêu cầu  tiến độ công trình rất cần sự hợp tác chặt chẽ của chính quyền địa phương.

Vừa qua, trong chuyến công tác khảo sát tình hình dự án nhằm đạt được mục tiêu đến tháng 9/2015 vận hành, chạy thử và đến tháng 12/2015 khai thác thương mại tuyến đường sắt Cát Linh - Hà Đông, Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải yêu cầu Bộ Giao thông vận tải, UBND thành phố Hà Nội, Sở Xây dựng Hà Nội, UBND các quận, Cục Đường sắt Việt Nam, tổng thầu EPC và các đơn vị thi công phải xác định rõ trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ, chủ động, tích cực, khẩn trương hoàn thành giải phóng mặt bằng tại các điểm chưa hoàn thành.

Dự kiến trong tháng 1/2014 hoàn thành giải phóng mặt bằng tại các nhà ga Thái Hà, Láng và chợ tạm Ngã Tư Sở; đoạn qua khu dân cư phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân; đoạn qua khu dân cư phường Thịnh Quang, quận Đống Đa. Các nhà ga Thanh Xuân 3, bến xe Hà Đông, Văn Khê, bến xe Yên Nghĩa hoàn thành trong tháng 2/2014; trong tháng 3/2014, các đơn vị sẽ hoàn thành giải phóng mặt bằng tại các nhà ga Cát Linh, La Thành… Tới thời điểm này, tổng thầu cho biết, đã hoàn thành 279/434 trụ cầu khu gian và 70/112 trụ của nhà ga.

Ở Việt Nam, đường sắt đô thị trên cao mới ở giai đoạn thí điểm, công nghệ thi công hoàn toàn mới, nhưng loại hình vận tải này đã trở nên phổ biến trên thế giới. Tập đoàn Cục 6 đường sắt TQ đã có bề dày kinh nghiệm thi công công nghệ này trên 10 năm, đã xây dựng hoàn chỉnh các quy chuẩn, quy phạm kỹ thuật cho tất cả các khâu, từ thiết kế đến thi công.

Ông Trần  Văn Lục cho biết:  Công nghệ đường sắt trên cao còn rất mới đối với nước ta, nên đội ngũ tham gia thực hiện dự án phải vừa làm vừa học những công nghệ mới từ phía bạn. Đây là công trình có ý nghĩa quan trọng với Thủ đô và ngành giao thông, trong quá trình thực hiện dự án, chủ đầu tư và Ban QLDA luôn nỗ lực hết mình nhằm thực hiện công việc có hiệu quả nhất với mong muốn người dân sẽ sớm được tiếp cận với loại hình vận tải công cộng mới và hiện đại này.