Tạo lợi thế, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh

(20/02/2014) Việc Thủ tướng Chính phủ đồng ý tách Mobiphone ra khỏi tập đoàn VNPT nhằm thúc đẩy cổ phần hóa và tái cơ cấu thị trường viễn thông Việt Nam. Đây là một quyết định đúng đắn, tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là làm thế nào để thị trường này phát triển công bằng, bền vững và tránh lãng phí?

Thị trường viễn thông đang chờ đợi sự thay da đổi thịt

CôngThương - Cạnh tranh chưa tự do

Tại cuộc tọa đàm tái cơ cấu thị trường viễn thông Việt Nam mới đây, nhiều chuyên gia khẳng định, thị trường viễn thông của Việt Nam có những bước phát triển mạnh mẽ, góp phần phát triển kinh tế, xã hội, thúc đẩy quá trình hội nhập toàn cầu…, tuy nhiên vẫn còn những “gam màu xám”. Cụ thể, chất lượng, dịch vụ đã được nâng lên nhưng chưa thực sự làm hài lòng khách hàng. Sự cạnh tranh khốc liệt đã khiến nhiều doanh nghiệp (DN), nhất là DN mới có nguy cơ phá sản hoặc buộc phải sáp nhập, một số dịch vụ có nguy cơ quay lại độc quyền.

Theo ông Phạm Hồng Hải- Cục trưởng Cục Viễn thông, thị trường hiện nay khá cạnh tranh, nhất là trong lĩnh vực thông tin di động, internet. Đây cũng là đánh giá khách quan của Ngân hàng Thế giới năm 2010. Tuy nhiên, ông Nguyễn Trung Chính - Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghệ CMC - lại cho rằng,

thị trường viễn thông của Việt Nam cạnh tranh chưa tự do và chưa theo quy luật của kinh tế thị trường. Bởi lẽ, số lượng DN ít, DN nhà nước chiếm phần lớn, chỉ tính riêng 3 ông lớn MobiFone, VinaPhone và Viettel đã chiếm tới trên 95% thị phần. "Tại sao các DN mới như SPT, Hanoi Telecom... và cả những DN viễn thông thế giới hùng mạnh nhưng vào Việt Nam vẫn không trụ nổi. Ở đây có biểu hiện chưa ổn về cạnh tranh theo quy tắc chung" – ông Chính nhấn mạnh.

Ông Phạm Hồng Hải - Cục trưởng Cục Viễn thông:
Tại Quyết định 32/2012 của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch phát triển ngành viễn thông Việt Nam đến năm 2020, Thủ tướng mong tiếp tục thúc đẩy thị trường viễn thông cạnh tranh. Khi cạnh tranh và thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh, người sử dụng, DN và nhà nước đều hưởng lợi ích.
Cần tạo môi trường bình đẳng

Theo ông Chính, giá cước viễn thông hiện nay được cho là rất rẻ, nhưng có phải là giá cạnh tranh hay không lại là một câu chuyện khác. Thị trường viễn thông đầy tiềm năng là vậy, nhưng với những yếu tố hiện tại có quá ít cơ hội cho các DN mới, DN vừa và nhỏ. Nếu tạo được môi trường cạnh tranh bình đẳng, các DN vừa và nhỏ sẽ có cơ hội hơn.

Chuyên gia kinh tế Võ Trí Thành khẳng định, ngành viễn thông nói riêng và công nghệ thông tin của Việt Nam đang ở thời khắc cực kỳ quan trọng. Việc tái cơ cấu thị trường và DN viễn thông không chỉ là bắt buộc mà mang tính sống còn đối với sự phát triển đất nước về dài hạn.

Tái cơ cấu phải dựa trên nguyên tắc tạo áp lực cạnh tranh buộc người chơi thay đổi, chứ không để bảo vệ người chơi. Phải nhìn nhận trên quan điểm không chỉ có lợi thế trong lĩnh vực công nghệ thông tin- viễn thông mà phải là lĩnh vực nền tảng để tăng khả năng cạnh tranh của kinh tế Việt Nam.

Nguyên thứ trưởng Bộ Bưu chính viễn thông Mai Liêm Trực cho rằng, dù tái cơ cấu thị trường cạnh tranh vẫn cần nâng cao vai trò của nhà nước, trong đó có tuân thủ Luật Viễn thông. Bởi thực tế những DN lớn như Viettel, VinaPhone, Mobil đều của nhà nước nhưng DN nào cũng xây dựng cơ sở hạ tầng, làm đường trục, cạnh tranh với nhau cùng một số loại dịch vụ sản phẩm giống nhau. Làm như vậy là lãng phí tài sản nhà nước.